Nieuwsbrief Broederschap van onze Lieve Vrouw – Oktober 2020


WOORD VAN DE PROOST
Wanneer u dit leest is het al weer oktober 2020. Had u zich dit jaar ook zo anders voorgesteld? Normaal komt u in de meimaand naar het beeld van de Zoete Moeder in de Sint Jan, op een van de zondagen, met de bidtocht of gewoon op een doordeweekse dag. Dit jaar waren veel activiteiten in de meimaand niet mogelijk. Er waren geen koren, geen gilden, geen massa’s bedevaartgangers, geen volle terrassen op de Parade. Gelukkig was er wel een aantal alternatieven: een oproep van de Broederschap via Facebook voor bloemen bij de Zoete Moeder leverde vele reacties op en Maria en haar
kapel werden overstelpt met bloemen, nogmaals dank daarvoor!
De Broederschap van Onze Lieve Vrouw had dit jaar voor de meimaand gekozen voor het thema: “Thuis bij Maria” en bracht een speciale uitgave van het meimaandboekje uit. Uw reacties op dit boekje waren ronduit positief. Ook gaven we dit jaar 100 blauw-witte vlaggen weg om de Bossche straten gedurende de meimaand te versieren. Velen van u hebben de moeite genomen te vlaggen. Wat zou het mooi zijn als er volgend jaar nog meer vlaggen ter ere van de Zoete Lieve Vrouw in onze stad komen te hangen!


Op dinsdag 7 juli bestond de congregatie Dochters van Maria en Joseph (misschien bij u beter bekend als de Zusters van de Choorstraat) 200 jaar. Er was één grote wens: dat het beeld van de Zoete Moeder nog een keer naar de kapel van de Zusters zou kunnen komen. Die wens hebben we op de vooravond van het jubileum van de Zusters in vervulling kunnen laten gaan. En nu is het oktober, net als de meimaand een Mariamaand bij uitstek. Gelukkig is er al
weer meer mogelijk dan in mei en de Broederschap van Onze Lieve Vrouw wil dan ook graag op zondag 11 oktober, zowel tijdens de viering van 10.00 uur als die van 12.00 uur, samen met u Maria dank zeggen voor al het goede.

In de meimaand hebben wij Maria bij ons thuis een plaatsje gegeven, laten we dit gevoel in oktober vasthouden en laten we ons dan bij Maria thuis voelen indachtig het eerder genoemde thema: “Thuis bij Maria.” Wij kijken ernaar uit u te ontmoeten!

Ruud Dirriwachter
proost


DE NAMEN VAN MARIA
In ons land worden alle wetteksten en officiële staatsstukken afgekondigd met de wellicht bekende volzin: “Wij Willem Alexander, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje Nassau, enz. enz. enz.” Het drievoudig “enzovoort” duidt op de vele tientallen titels die onze Koning mag dragen en hem
zijn overgeleverd uit eeuwen Oranje-geschiedenis. Niet alleen onze Koning, en vele andere vorsten, dragen een veelheid van titels. Ook Maria, onze hemelse Koningin, draagt een indrukwekkende reeks van namen. Deze komen samen in de litanie van Loreto.

De litanie maakt vanaf het vroege christendom deel uit van de liturgische gebedstraditie van de Kerk. Het bestaat uit een reeks aanroepingen die door een voorbidder worden opgezegd, gevolgd door het steeds terugkerende antwoord van de gelovigen: ‘bid voor ons’ of ‘ontferm U over ons’. Dat sluit ook aan bij de oorsprong van het woord litanie: “smeking”. De litanie als één groot smeekgebed.
Vooral in de middeleeuwen ontstonden vele litanieën. Litanieën ter ere van Jezus Christus, ter ere van een bepaalde heilige en natuurlijk de litanie van Maria. Deze litanie is ontstaan in het Italiaanse Mariaheiligdom Loreto (provincie Ancona). Ze werd officieel vastgesteld door Paus Clemens VIII in 1601.
Alle titels die aan Maria worden toegeschreven hebben een plaats in deze litanie. Ze zijn gegroepeerd: eerst wordt Maria als moeder aangeroepen en vervolgens als maagd. Daarnaast wordt Maria aangeroepen met titels uit de rijke geestelijke traditie van ons geloof. In de voorlaatste groep wordt Maria aangeroepen voor hen die, op welke wijze ook, aan het leven te lijden hebben. Tot slot wordt Maria op meervoudige wijze als Koningin aangeroepen.
In de loop van de eeuwen zijn aan Maria nieuwe titels toegekend. Zo voegde Paus Leo XIII tijdens de Eerste Wereldoorlog de titel ‘Koningin van de vrede’ toe. De H. J. Paulus II voegde tijdens zijn lange pontificaat zelfs tweemaal een titel toe: ‘Moeder van de Kerk’ (1980) en ‘Koningin van het gezin’ (1995).

Op 20 juni jongstleden heeft paus Franciscus zelfs drie nieuwe titels van Maria toevoegt aan de Litanie van Loreto. Het gaat om de volgende namen: Moeder van barmhartigheid (Mater misericordiae), Moeder van hoop (Mater spei) en Troost van de migranten (Solacium migrantium). Met de toevoegingen wil de paus aansluiten bij het huidige tijdsgewricht dat, zo zegt hij, “gekenmerkt wordt door gevoelens van onzekerheid en angst”. Paus Franciscus is de Paus die ons telkens weer herinnert aan Gods barmhartigheid. ‘De naam van God is Barmhartigheid’, zo hield Franciscus ons voor in het Heilig Jaar van de Barmhartigheid (2016). Maria is daarbij de moeder van de barmhartigheid, zoals ze ook bezongen wordt in het ‘Salve Regina’. Paus Franciscus is begaan met het lot van de migranten en in zijn grote bekommernis om het vele lijden in de wereld houdt hij ons de deugd van de hoop voor ogen. Dat werd afgelopen maart ook duidelijk bij het bijzondere ‘Urbi et Orbi’ op het lege Sint-Pietersplein in Rome. Een zegenbede over stad en wereld, geplaagd
door het coronavirus. De drie toegevoegde titels van Maria ontspruiten uit het huidige pontificaat maar zijn diep geworteld in de geloofstraditie van onze
Kerk. Het toevoegen van deze drie nieuwe titels aan de litanie laat zien dat Maria nog steeds een heel belangrijke plaats inneemt in het leven van de Kerk. De verering en devotie tot de Moeder Gods is niet iets staties of stoffigs. Doordat diverse pausen in de geschiedenis titels aan Maria hebben gegeven, wordt duidelijk dat Maria in de alledaagse actualiteit (het huidige tijdsgewricht) van de Kerk staat. De vele titels van Koning Willem-Alexander worden
bij plechtige proclamaties samengevat in een drievoudig “enzovoort’’. Bij de vele titels die onze Hemelse Koningin draagt doen we dat niet. De titels van Maria zijn kostbaar en dragen een geloofsschat in zich. We roepen haar in geloof en vertrouwen aan als onze Moeder en Koningin en we vragen dat zij voor ons ten beste spreekt bij haar Zoon.


Plebaan Vincent Blom

 

MARIA ALS MIDDELPUNT

SPECIALE VIERINGEN OP ZONDAG 11 OKTOBER 2020

Op zondag 11 oktober wil de Broederschap het meimaandgevoel dat we dit jaar zo gemist hebben toch een plek geven. Dat doen we in twee eucharistievieringen (om 10.00 en 12.00 uur). Uiteraard met Maria als middelpunt, want we zeggen haar graag dank voor haar steun de afgelopen maanden.

Met de woorden van onze proost: ‘In de meimaand hebben wij Maria bij ons thuis een plaatsje gegeven, laten we dit gevoel in oktober vasthouden en laten we ons dan bij Maria thuis voelen indachtig het eerder genoemde thema: “Thuis bij Maria.”


MANTELS

Bestuursleden wonen de Eucharistievieringen altijd bij in een specifiek kledingstuk: de Broederschapsmantel. Deze mantels zijn al tientallen jaren in gebruik en begonnen slijtage te vertonen. Omdat we tevreden zijn over de kwaliteit en uitstraling van de mantels en omdat we het vonden passen in het huidige tijdsgewricht, heeft de Broederschap gekozen voor een duurzame oplossing. We hebben de huidige mantels laten ‘renoveren’. Daarnaast zijn er een aantal nieuwe mantels gemaakt omdat er op feestelijke momenten, als ook honorair leden een bijdrage leveren, een tekort aan mantels was.
Marjon Duyvestijn (de expert achter www.atelierrecouture.nl) was verantwoordelijk voor zowel de renovatie van de huidige mantels als voor de productie van de nieuwe mantels. We zijn heel tevreden over het resultaat en de samenwerking – de mantels zijn verbeterd in draagcomfort en kunnen nu weer een flink aantal jaren mee.

11 OKTOBER MARIAAL CONCERT
Vanaf 16.00 uur vindt in de Sint Jan een Mariaal Concert plaats dat georganiseerd is door het Huis van de Pelgrim.

 

WAT IS NU EIGENLIJK DE 14E EEUWSE BEEWEG (DEEL 2)
Ontegenzeggelijk is het begin en de start van de 14e eeuwse beeweg de prachtige Bossche kapel van de Zoete Lieve Vrouw in de Sint Jan.

Een symbolische plek , die in de loop van de tijd definitief tot Mariakapel is geworden, die in de beginperiode een tijd doopkapel is geweest. De symboliek van de Sint Janskathedraal en de symboliek van Goede Vrijdag zijn hierin verbonden.

De mariale kant van de kathedraal is de noordzijde, waar je het noordertransept binnentreedt vanaf de Hinthamerstraat onder het oog van Maria en haar kindje Jezus. Het Kindje Jezus is in het beeld met de gelaatstrekken van Napoleon Bonaparte afgebeeld. Dit, ter herinnering aan de teruggave van de Sint Jan in mei 1810 door de Franse keizer aan de katholieke Bossche bevolking. Dit is zes en een half jaar later bekrachtigd door Koning Willem 1 op 11 december 1816.

De zuidkant van de Sint Jan heeft meer van doen met de schutspatroon van de kathedraal en ons bisdom, Johannes de Evangelist. In het verlengde van
de Mariakapel ligt daar al eeuwenlang de doopkapel met het beroemde doopvont van Aert van Tricht uit 1492 waarop Johannes de Evangelist met de Adelaar (zijn symbool) staat vermeld. De symboliek van Christus aan het kruis met links Maria en rechts Johannes de Evangelist, is zo ook gepositio-
neerd weergegeven in de kathedraal met de noord- en zuidzijde zonder dat we het vaak eigenlijk beseffen.

De vondst van het miraculeuze beeld van de Zoete Lieve Vrouw van ’s-Hertogenbosch in de 14e eeuw heeft tot 100’en wonderen geleid waarvoor mensen uit vele landen op bedevaart kwamen. Ook de 14e eeuwse beeweg vormt een onverklaarbaar onderdeel daarvan, toen in de 14e eeuw plots vele mensen van de pest waren genezen langs de route van de processie-omgang die heden ten dage jaarlijks op moederdag wordt gelopen. Hierover meer in een volgende keer van deze nieuwe editie.

William Bekker, bestuurslid van de Broederschap

 

EEN NIEUW BESTUURSLID STELT ZICH VOOR!

Na een vol jaar Broederschap mag ik mij hier aan u voorstellen. Ik ben geboren op 8 september 1960, Mariageboorte. Helaas voor mijn grootmoeder is mijn vader een dag later geboren, maar gelukkig was het wel op een zondag! Ik ben opgegroeid in een Katholiek gezin in Mierlo. Mijn ouders hadden een kunsthandel in Eindhoven en daardoor ben ik altijd omringd geweest door religieuze beeldhouwkunst. Er stond thuis op de schouw een Mariabeeld en ik herinner mij de legende van de Heilige Eik waarbij een Mariabeeld, gevonden door een herder in de Beerze, in een eik was geplaatst. Het Mariabeeld werd door anderen meegenomen naar het dorp maar de volgende ochtend stond Maria weer terug in de eik. Opgelucht was ik dat onze Maria op haar plek op de schouw bleef staan. De collectie groeide en daarmee ook de Heiligen in ons huis. Een lieflijke Madonna en een Anna-te-drieën stonden hand in hand met de Heilige Sebastiaan met een door pijl doorboorde bast. En van de grote albasten Jacobus voelde je de ogen in je rug priemen als je de laatste was die het licht uit moest doen. Het was vanzelfsprekend dat wij als kind veel kerken en kloosters bezochten in onze vakanties in de hete binnenlanden van Spanje en Italië. We leerden van de attributen waaraan je vaak de verschillende Heiligen kon herkennen, zoals Petrus met de sleutel, Christoffel met de schelp en een Duits rijmpje : “Margareta mit dem Wurm, Barbara mit dem Turm. Katharina mit dem Radl, das sind die drei heiligen Madl”. Maria vonden
we daar waar we een kaarsje mochten branden.


Inmiddels bijna 35 jaar getrouwd met een Nederlands Hervormde man. Mijn vrome grootmoeder maakte bij de eerste kennismaking de treffende opmerking over deze niet Katholieke relatie: “maar kind dat hindert toch niet, als hij maar gelovig is”. Wijze woorden.

Wij gingen met ons gezin met veel plezier naar de Hervormde Kerk in Vught, maar in de St Jan vond ik mijn weg naar de Mariakapel om een kaarsje op te steken bij de Zoete Moeder, de stille kracht in mijn leven. Wandelend door de prachtige Brabantse natuur met mijn honden, kan ik ook niet voorbij het kleine kapelletje in Halder, zonder even Maria te groeten.

De kinderen zijn het huis uit, maar met drie dochters is het huis gelukkig vaker wel dan niet gevuld en ook dolgelukkig zijn wij met onze twee kleindochters. Bijna 2 jaar geleden heeft Marjo Joordens mij voorgedragen voor de Broederschap.Wij hadden tijdens ons gezamenlijke vrijwilligerswerk regelmatig gesprekjes over haar werk binnen de Broederschap en dat vond ik altijd heel bijzonder. Toen Ruud mij vroeg voor de Broederschap heb ik dan ook volmondig ja gezegd, al mocht ik het toch eerst een jaar aankijken. Kort na mijn eerste vergadering van de Broederschap werd ik gevraagd in te springen bij de organisatie van de jaarlijkse Bidtocht door de Bossche binnenstad.

Een hele fijne taak want dit is voor mij de essentie van de Broederschap, nl het bevorderen van de Mariadevotie en het in stand houden van een eeuwenoude traditie. Dit jaar is er nog een taak bijgekomen en zal ik mede verantwoordelijk zijn voor de Mariakapel.
Op 2 februari 2020, Maria Lichtmis ben ik geïnstalleerd als aspirant lid van de Broederschap van Onze Lieve Vrouw van Den Bosch.
Wierook, de aloude rituelen, de Schola Cantorum, het licht door de gebrandschilderde ramen, de pracht en praal van de schitterende Basiliek, het is een voorrecht om stil te mogen zijn in deze markante kerk.

Het was een Meimaand om nooit te vergeten. Prachtig weer, blauwe luchten en wapperende Mariavlaggen maar Corona had ons allen in de tang en zoals heel veel kon ook de Bidtocht niet doorgaan. De zomer loopt ten einde en ik mijmer over de vele pelgrims die, vergezeld van het trommelgeroffel van de Gilden uit de omgeving, in processie door de Bossche broek trekken om bij het ochtendgloren in de St Jan, Onze Zoete Lieve Moeder te eren. Het zou zo mooi zijn in 2021, als het kan!

Met hartelijke groet,
Karin Verdoorn-Dirven